Գերագույն Դատարան: Դատարանի մասին

Արցախի Հանրապետության Սահմանադրության 140-րդ հոդվածի համաձայն՝ Արցախի Հանրապետությունում բարձրագույն դատական ատյանը Գերագույն դատարանն է: Գերագույն դատարանը իրականացնում է սահմանադրական արդարադատություն՝ ապահովելով Սահմանադրության գերակայությունը:

Գերագույն դատարանը՝ որպես բարձրագույն դատական ատյան, դատական ակտերն օրենքով սահմանված լիազորությունների շրջանակներում վերանայելու միջոցով՝ 1) ապահովում է օրենքների և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառությունը. 2) վերացնում է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտումները:

Օրենքների և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառությունը Գերագույն դատարանն ապահովում է վերանայվող դատական ակտով կիրառված օրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի այն դրույթը մեկնաբանելով, որը վերանայվող և առնվազն մեկ այլ դատական ակտում կիրառվել է հակասական մեկնաբանությամբ կամ որի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր:

Մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարարար խախտումները վերացնելու նպատակով Գերագույն դատարանը վերանայում է այն դատական ակտերը, որոնք կայացնելիս ստորադաս դատարանի կողմից թույլ է տրվել արդար դատաքննության իրավունքը կամ Սահմանադրությամբ և Արցախի Հանրապետության վավերացրած միջազգային պայմանագրերով ամրագրված՝ մարդու հիմնական իրավունքները խաթարող նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:

Գերագույն դատարանի լիազորությունների և գործունեության կարգի վերաբերյալ Արցախի Հանրապետության Սահմանադրությամբ և <<Սահմանադրական դատավարության մասին>> ԼՂՀ օրենքով սահմանված դրույթների կատարումն ապահովելու նպատակով և <<Սահմանադրական դատավարության>> մասին ԼՂՀ օրենքի հիման վրա ԼՂՀ Գերագույն դատարանի աշխատակարգային որոշմամբ 2013թ. սեպտեմբերի 25-ին ընդունվել է սահմանադրական արդարադատություն իրականացնելու կանոնակարգը:

Գերագույն դատարանի որոշումները և եզրակացությունները վերջնական են և ուժի մեջ են մտնում հրապարակման պահից:

Գերագույն դատարանի դատական տարածքը Արցախի Հանրապետության տարածքն է: Գերագույն դատարանի նստավայրը գտնվում է Ստեփանակերտ քաղաքում:

Գերագույն դատարանը կազմված է Գերագույն դատարանի նախագահից և վեց դատավորից:

Գերագույն դատարանի նախագահը՝

1) ապահովում է Գերագույն դատարանի բնականոն գործունեությունը.

2) Դատարանների նախագահների խորհրդի սահմանած կարգով ձևավորում է դատական կազմը և նշանակում նախագահող դատավորին.

3) Դատարանների նախագահների խորհրդի սահմանած կարգով բաշխում, իսկ դատավորի արձակուրդի կամ ժամանակավոր այլ բացակայության դեպքում ըստ անհրաժեշտության վերաբաշխում է գործերը.

4) դատավորի կողմից վարքագծի կանոնների խախտում հայտնաբերելիս այդ մասին համապատասխան հաղորդում է ներկայացնում Էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողով.

5) «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պաշտոնական տեղեկագրում» հրապարակման է ուղարկում Գերագույն դատարանի որոշումները.

6) Գերագույն դատարանի դատավորներին օրենքով սահմանված կարգով տրամադրում է արձակուրդ.

7) վերահսկում է Գերագույն դատարանի աշխատակազմի գործունեությունը.

8) ներկայացնում է Գերագույն դատարանն այլ մարմինների հետ հարաբերություններում,

9) դատարանի բնականոն գործունեության ապահովման հետ կապված հարցերով դիմում է Բարձրագույն դատական խորհուրդ և դատավորների Ընդհանուր ժողով.

10) իրականացնում է օրենքով իրեն վերապահված այլ լիազորություններ։

Գերագույն դատարանն ունի աշխատակազմ, որը հանդիսանում է Արցախի Հանրապետության դատական դեպարտամենտի առանձնացված ստորաբաժանում և կոչված է ապահովելու դատարանի բնականոն գործունեությունը: Աշխատակազմի իրավական վիճակն ու գործունեության կարգը սահմանվում է Արցախի Հանրապետության օրենքներով, աշխատակազմի կանոնադրությամբ, հիմնադրի որոշումներով (հրամաններով) և այլ իրավական ակտերով:

ԱՀ ԳԵՐԱԳՈՒՅՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԱՇԽԱՏԱԿԱԶՄԻ ՂԵԿԱՎԱՐ
ԳԱԳԻԿ ԿԱՐԵՆԻ ԱՆԴՐՅԱՆ